S.S.S  

AĞIZ HİJYENİNİN KORUNMASI

Dişlerin ne sıklıkla fırçalanması gerekir?

Dişetlerinde tedavi gerektiren bir hastalık bulunmayan sağlıklı bireylerin günde iki kez; sabahları kahvaltı sonrasında, geceleri ise uykudan hemen önce diş fırçalamaları yeterlidir. 

Fırçalama sırasında nelere dikkat etmeli?

Klasik diş fırçası ile yapılan fırçalamanın yeterli temizlik sağlayabilmesi için 3 dakika kadar sürmesi gerekir. Fırça, diş yüzeylerini dişetinden dişe doğru süpürecek şekilde, bilekten döndürülerek hareket ettirilmelidir. Üst ve alt dişlerin dış yüzleri, içe bakan yüzleri ve çiğneyici yüzleri fırçalanmalı, fırça kıllarının diş aralarına girebilmesi için bastırılmalıdır. Son olarak dil sırtının da fırçalanması yararlı olur. Diş fırçası 3 aydan fazla kullanılmamalı, diş macunundan ise yarım leblebi büyüklüğünde bir parça kullanılmalıdır.

Otomatik diş fırçası el fırçasından daha mı iyidir?

Evet; şarj edilebilen motorlu fırçalar daha küçük başlı olmalarına rağmen çok yüksek hızda ve titreşimli hareket ettiklerinden daha kısa sürede daha etkin temizlik sağlarlar.

  

Ağız çalkalama suları fırçalama yerine geçer mi?

Hayır; ağız çalkalama suları ancak fırçalamaya ek olarak kullanıldığında yararlı olur ve dişin kirlenmesini güçleştirir. Dişi temizleyici etkileri yoktur.

Ciklet çiğnemek dişleri temizler mi?

Hayır; çikletlerin dişi temizleyici bir etkisi yoktur.

Diş ipi neden gereklidir? 

Diş fırçasının kılları diş aralarına giremediğinden, buraların temizlenmesi için diş ipi kullanmak gerekir. İp her aralığa iki kez girer. Önce dişlerden birini silerek, ikinci girişte ise diğerini silerek çıkarılır.

Kanamalı diş etlerine diş fırçası zarar verir mi?

Hayır; diş etlerinin kanaması fırçalamanın zararlı olacağını göstermez. Aksine, hastalığı yavaşlatır. Fırçalanmayan dişlerde ise dişeti hastalığı ilerleme gösterir.

DİŞ ETİ TEDAVİLERİ

Diş taşlarının temizlenmesi zararlı mıdır?

Hayır; zararlı olan diş taşlarıdır ve mutlaka ağızdan uzaklaştırılması gerekir. Diş taşlarının dişleri sıkıca yerinde tuttuğu ve temizlenecek olursa dişlerin sallanmaya başlayacağı inancı asılsızdır.

Diş taşları ne sıklıkla temizlenmelidir?

Doğrusu, etkin bir günlük fırçalama uygulayarak diş taşı oluşumuna engel olmaktır. Bu durumda diş taşlarının hekim tarafından temizlenmesine gerek kalmayabilir. Ancak bu başarılamıyor ise en sık yılda bir kez hekim tarafından temizlenebilir. Daha sık ta temizliği zararlı olabilir.

Sallanan dişler çekilmeli midir?

İlerlemiş dişeti hastalığı yüzünden sallanmaya başlamış olan dişler, sayıları çok az bile olsa uygun şekilde tedavi edilip işlem yapılarak çeşitli protezlere dayanak olarak hizmet edebilirler. 

Diş eti hastalıkları kalıtsal mıdır?

Genellikle böyle bir kanaat olsa bile, dişeti hastalıklarının ebeveynden geçtiğine dair bir kanıt yoktur. Bazı özel tip dişeti hastalıkları ayrıcalıklı olmakla birlikte dişeti hastalıklarının en önemli sebebi yetersiz ağız hijyenidir.

ÇOCUK DİŞLERİ

Bebeklerin ilk çıkan süt dişleri fırçalanmalı mıdır?

Erken dönem süt dişlerinin fırçalanması doğru olmaz ancak ütülenmiş temiz bir tülbent kaynatılıp soğutulmuş su ile ıslatılarak günde bir kez silinmesi yararlı olur. 

Çocuklar diş fırçalamaya kaç yaşında başlamalı?

Çocukların küçük kas kontrolünün gelişimi, iki yaşından itibaren diş fırçası kullanmasına izin verir. Fırça, yaş dönemine uygun büyüklükte ve ilgisini çekecek bir görünümde olmalıdır. Ağız çalkalama ve tükürme becerileri henüz gelişmediğinden, yutulmasında sakınca bulunmayan çocuk macunları, çok az miktarda (mercimek büyüklüğünde) kullanılmalıdır. Bu dönemde çocuğun etkin ve başarılı bir diş temizliği yapması beklenmez. Alışkanlık kazandırılması birinci hedeftir.

Süt dişi çürükleri engellenebilir mi?

Evet; süt dişlerinin mutlaka çürüyeceği inancı yanlıştır. Uygun şekilde fırçalama öğrenen ve alışkanlık kazanan çocukların süt dişleri çürümez. Bu arada, günlük süt alımının gündüz saatleri içinde tüketilmesi ve çocuğa uykudan önce veya uyku arasında süt verilmemesi de yararlı olur. Buna engel olunamıyorsa, sütten sonra birkaç yudum su içmesi sağlanamalıdır. 

Çürük süt dişlerine dolgu yapılması gerekli midir?

Evet; çürük dişler süt dişi bile olsalar, genel sağlık durumu için sayısız tehlikeler taşır. Bu nedenle çürüğün mutlaka temizlenmesi ve dolgu yapılması gerekir. Çürük dişin zamanından önce çekilmesi ise, yerine gelecek kalıcı dişlerin çapraşık sürmesine yada sürememesine neden olur.

Çocuklar diş hekimine ne zaman götürülmelidir?

Çocuklar süt dişlerinin tamamlandığı iki yaşından itibaren diş hekimine kontrol için götürülebilirler.

Süt dişleri köksüz müdür?

Hayır; süt dişlerinin de kökleri vardır. Ancak alttan süren kalıcı dişler, üzerlerindeki süt dişlerinin köklerini eriterek onların sallanmasına ve düşmesine sebep olur ve daha sonra da onların yerini alırlar. 

Sürekli dişler ne zaman çıkmaya başlar?

İlk süren sürekli dişler, altı yaşında süren birinci büyük azılardır. Alt ve üst diş dizilerinin sağ ve sol en arka uçlarında birer tane olmak üzere toplam dört tanedir. Süt dişlerinin gerisinde, onlardan daha büyük olmaları ile kolayca ayırt edilirler.

ONARICI TEDAVİLER

Dolgu için çürüğün büyümesini beklemek gerekir mi?

Hayır; çürük ne kadar küçükse dolgusu da o kadar kolay, başarılı ve uzun ömürlü olur.

Çürük dişe dolgu mu yoksa kron (kaplama) mı yapılmalı? 

Çürük dişin tedavisinde öncelikle dolgu düşünülmelidir. Ancak dişteki hasar çok fazla ise, başarılı bir dolgu yapma olasılığı az ise, kaplama düşünülebilir.

Koyu renk metal dolgular (amalgam) sağlığa zararlı mıdır?

Evet; gümüş ve cıva içeren bu dolguların sağlık açısından bazı zararları olabileceği bilinmektedir.

Diş rengindeki estetik dolgular dayanıksız mıdır?

Kompozit malzemeden yapılan estetik dolgular sağlam ve dayanıklıdırlar. Dişe çok iyi yapışır, sızdırmaz ve kolayca kırılmazlar. Ancak bu özellikleri ustalıkla uygulanmalarına bağlıdır. 

KÖK KANAL TEDAVİLERİ

Kanal tedavisi zor mudur?

Hayır; lokal anestezi altında uygulanır ve hiç ağrı olmaz. 

Kanal tedavisi gören diş sağlıklı bir diş ile aynı işi görür mü?

Evet; kanal tedavisi gören bir diş canlı olmamasına rağmen, kullanıcı açısından sağlıklı bir dişten hiçbir farkı yoktur.

Kanal tedavisi gören dişin kaplanması şart mıdır?

Hayır; kanal tedavisi gören dişin kaplanması şart değildir. Kompozit dolgu veya seramik inley ile onarılabilir.

Kanal tedavisi gören diş ağrı yapar mı?

Hayır; başarılı bir şekilde kanal tedavisi görmüş olan diş ağrımaz.

Kanal tedavisi yerine dişin çekilmesi daha mı yararlıdır?

Çekim hiçbir zaman gerçek bir çözüm değildir. Diş eksikliğinin tedavisi, kanal tedavisinden çok daha zor ve masraflıdır. 

ESTETİK – PROTETİK TEDAVİLER

Diş temizliği ve beyazlatma (bleaching) aynı işlem midir?

Hayır; diş temizliği, adından da anlaşılabileceği gibi dişlerin yüzeyine yapışan diş taşlarını ve çay-kahve lekesi, tütün katranı, besin boyaları gibi kirlerin çıkarılması işlemidir. Temizlenen dişlerin doğal rengi ortaya çıkar. Beyazlatma ise, dişin doğal renginin daha beyaz bir hale getirilmesidir ve ayrı bir işlemdir.  

Diş beyazlatma zor mudur?

Hayır; diş beyazlatma, özel kimyasal maddeler kullanılarak özel yöntemlerle uygulanır. Anestezi gerekmez, ağrılı bir işlem değildir.

Beyazlatma işlemi diş minelerine zarar verir mi?

Hayır; uygun beyazlatıcı kimyasalların uygun şekilde kullanıldığı bilimsel esaslara uygun bir beyazlatma işlemi dişe zarar vermez.

Beyazlatma işlemi sonrasında ne gibi problemler olabilir?

Beyazlatma işlemi sonrasında bir hafta boyunca, boyar madde içeren yiyecek ve içeceklerden ve özellikle sigaradan uzak durmak gerekir. Bu dönemde çay, kahve, sigara ve renkli gazozların alınması elde edilen rengin tekrar sararmasına neden olur. Ayrıca ilk günlerde hafif duyarlılık oluşabilir fakat basit ağrı kesiciler yeterli olur. 

Beyazlatma etkisi kalıcı mıdır? Dişler eski rengine geri döner mi?

Hayır; uygun beyazlatıcı kimyasalların uygun şekilde kullanıldığı bilimsel esaslara uygun bir beyazlatma işlemi ile elde edilen beyaz renk eski haline dönmez.

Kaplama (kron) için küçültülen diş artık kaybedilmiş sayılır mı?

Kaplama yapılabilmesi için dişin bir miktar küçültülmesi gerekir. Fakat, kaldırılan mine dokusunun yerine seramik geçer. Seramik dişin içindeki diş özü (pulpa) denilen canlı kısımları korur, duyarlılığa engel olur. 

En pahalı kaplama (kron) en iyi kaplama mıdır?

Günümüzde kaplama malzemelerinin çeşitleri çok artmıştır. Bunların maliyetleri birbirinden farklıdır. Ancak, her türlü kaplamaya uygun ve her yerde kullanılabilecek tek bir malzeme yoktur. Belirleyici etken, kaplamanın maliyetinden çok, nerede kullanılacağıdır. Kaplanacak dişin türü, yeri, protezin kapsamı ve ağız içi koşullar göz önünde tutularak dişin hangi malzeme ile kaplanması gerektiğini kaplamayı yapacak hekime sormak gerekir.

En mükemmel kaplama (kron) malzemesi zirkonya mıdır?

Günümüzde kaplama malzemelerinin çeşitleri çok artmıştır. Zirkonya, yenilerden sadece biridir. Ancak, her diş ve her birey için uygun olmayabilir. Hatta pek çok durumda zirkonyanın özellikleri yapılacak protezden beklentileri yanıtlamakta yetersiz kalabilir. Doğrusu, kaplanacak dişin türü, yeri, protezin kapsamı ve ağız içi koşullar göz önünde tutularak dişin hangi malzeme ile kaplanması gerektiğini kaplamayı yapacak hekime sormaktır.

Kaplama malzemelerinin sağlığa zararı var mıdır?

Kaplamaların etkisi iki yönlüdür: içerik ve işçilik. Bunların her ikisi de hem genel sağlık durumuna hem de ağız sağlığına olumsuz etki yapabilirler. İmalatta kullanılan malzemeler başta metal alaşımları olmak üzere, nikel ve berilyum içermemelidir. Maliyeti düşürmek için menşei belirsiz alaşımların, hatta hurda alaşımların kullanılması, bu zararlı maddelerin yıllarca vücutta taşınmasına sebep olur. Tükürüğün sebep olduğu korozyon (bir çeşit paslanma) zararlı maddelerin iyonlarını protezden kopararak kana karıştırır.

Sağlık açısından hiçbir zararı olmayan menşei belirli malzemeler bile, bilinçli olarak ve ustalıkla uygulanmalıdır. Yetersiz bir işçilikle uygulanan malzemelerin ağız sağlığına zarar vermesi kaçınılmazdır. 

Metal altyapılı seramik kaplamalar mı yoksa metalsiz olanlar mı daha iyidir?

Metal altyapılı ve metalsiz seramikler arasındaki tek fark ışık geçirgenliğidir. Dayanıklılıkları aynıdır. Bununla birlikte metalsiz olanların estetik özellikleri, şeffaflıkları ve parlaklıkları daha iyidir.

Seramik laminalar sert gıdalara karşı dayanıksız mıdır?

Hayır; laminaların diğer kaplamalardan daha dayanıksız oldukları ve daha dikkatli kullanmak gerektiği düşüncesi asılsızdır. Diğer kronlar ile olduğu gibi seramik laminalarla da sandviç, tost gibi gıdaları ısırmak, hatta elma vb meyveleri ısırarak tüketmek mümkündür.

Azı dişlerine metalsiz seramik kaplama yapılabilir mi?

Metalsiz seramik kaplamalar uygun malzeme seçimi yapılmak şartı ile tüm dişlere uygulanabilirler.

Takılır-çıkarılır protezlerin dişe oturan kancaları (kroşe) dişi çürütür mü?

Çok yaygın olan bu düşünce asılsızdır. Dişi çürüten kroşe değil, kroşenin altında biriken gıda kalıntılarıdır. Takılır-çıkarılır özellikteki tüm protezlerin her gün çıkarılıp elde fırçalanarak temizlenmesi, ağızdaki doğal dişlerin de her gün iki kez fırçalanması gerekir. Protezlerini ve dişlerini fırçalamayan bireylerin dişlerinin çürümesi kaçınılmazdır.

Takılır-çıkarılır protezlerin kancalı olanı mı yoksa çıt-çıtlı olanı mı daha iyidir?

Hassas bağlantılı (çıt-çıtlı) protezler kancalı (kroşeli) olanlara oranla daha estetik ve daha hijyeniktirler. Ancak, hassas bağlantı uygulaması için dayanak dişlerin kaplanması gerekir. Kroşeli protezlerde böyle bir zorunluluk yoktur. 

Çıt-çıt’lı protezin takılıp çıkarılması çok mu zordur?

İster hassas bağlantılı (çıt-çıtlı) isterse kancalı (kroşeli) olsun, takılır-çıkarılır özellikteki protezlerin takılması, çıkarılması ve temizlenmesi oldukça basit ve öğrenmesi kolaydır.

Takılır-Çıkarılır protezleri 24 saat kullanmak doğru mudur?

Kullanıcı tarafından takılıp çıkarılabildiklerinden dolayı bu protezlere hareketli protez denmektedir. Hareketli protezler ağızdaki yumuşak dokular olan damaklar üzerinde otururlar. Bu dokuları gün boyu kapatır, sıkıştırır ve baskı yaparlar. Protez taşıyan dokuların dinlendirilmesi ve havalandırılması için, tükürüğün yıkayıcı ve iyileştirici etkisinden yararlandırılması için günün belli saatlerinde protezlerin çıkarılması gerekir. Bu iş için en elverişli dönem uyku periyodudur. Bu nedenle hareketli protezlerin uyku boyunca takılmaması daha uygun olur. 

Çıkarılabilen protezler zorunlu mudur? Sabit köprü yapılamaz mı?

Yakın zaman öncesine kadar, sabit köprü uygulaması için hastanın yeterli sayıda dişe sahip olması zorunlu idi. Özellikle en geri bölgede dayanak olarak yararlanılabilecek azı dişi olmaması halinde sabit köprü yapılamıyor, takılır-çıkarılır özellikte protezler uygulanıyordu. Ancak implantların gelişmesi, problemlerinin giderilmesi ve başarı oranlarının yükselmesi sayesinde artık her türlü diş eksikliğinde sabit köprü yapılabilmektedir. İmplantlar sayesinde yalnız azı dişi eksik olanlar değil, ağzında hiçbir dişi bulunmayanlar bile sabit köprü protezi konforuna kavuşabilirler.

Tam protezlerin yemek yerken oynaması engellenebilir mi?

Evet; çene kemiğine takılacak yalnızca iki idet implant ve bu implantların üzerine takılan hassas bağlantılar (çıt-çıt) sayesinde tam protezlerin yemek yerken hiç oynamayacak şekilde sıkıca yerine tutturulması sıkça yapılan işlemlerden biridir.

Hiç dişi olmayan bir kişiye sabit köprü yapılabilir mi?

Evet; yeterli sayıda implant kullanılırsa, hiç dişi olmayan bir hastaya sabit köprü uygulanabilir. Kişiden kişiye değişebilmekle birlikte bu çalışma için ortalama olarak üst çenede 8, alt çenede ise 6 implant takılması yeterli olur.

Eksik dişler için köprü mü yoksa implant mı uygulanmalı?

Eksik dişlerin tamamlanması için implant uygulaması daima öncelikli olarak değerlendirilmelidir. İmplant uygulamasında, eksik dişin boşluğuna komşuluk eden dişlerin küçültülmesine gerek kalmaz.

İmplant cerrahisi genel anestezi altında mı yapılır? Hastanede yatmak gerekir mi?

Hayır; implant cerrahisi sanıldığından çok daha kolaydır. Genel anestezi almak yada hastanede yatmak gerekmez. İmplantlar diş kliniğinde lokal anestezi (iğne ile çalışma bölgesi uyuşturularak) altında takılır. Yapılan işlem zorluk derecesi olarak diş çekimi ile aynıdır.

İmplant ameliyatından sonra ne gibi zorluklar ortaya çıkabilir?

Ameliyat sonrasında hafif ağrı veya hafif şişlik oluşabilir. Bu zorluklar da ilk hafta kullanılacak ilaçlar ile kolayca aşılmaktadır.

“Site içeriğinde bulunan bilgiler bilgilendirmek içindir, bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez”